Polskie potrawy wigilijne

Listopad 28, 2018by Agnieszka Klimas0
received_1570625619699583-1280x853.jpg

W Wigilię 24 grudnia pojawienie się pierwszej gwiazdy na niebie wyznacza początek jednego z najpiękniejszych wieczorów w roku. Cały dzień postu kończy dzielenie się opłatkiem i składanie życzeń. Następnie podawana jest kolacja. Dania wigilijne w Polsce różnią się w zależności od regionu, ale prawie wszystkie kolacje w tym wyjątkowym dniu składają się z 12 potraw i kompotu z suszonych owoców.

Tradycyjne zupy świąteczne

Wigilia jest pełna symboliki, zarówno pod względem serwowanych potraw, jak i ich liczby: pomimo powszechnego przekonania nie zawsze było 12 dań. W dawnych czasach podawano nieparzystą liczbę potraw, ponieważ wierzono, że liczba ta daje siłę pomnażania tego, co jest na stole aby było parzyście. Siła i szczęście miała być zagwarantowana poprzez degustację każdej z potraw. Zupy wigilijne: barszcz biały, barszcz czerwony tradycyjnie podawany z uszkami, zupa grzybowa z kaszą. W niektórych regionach podawana jest zupa rybna z łazankami – domowej roboty kluseczkami w kształcie małych kwadracików. Zazwyczaj w Wigilię podaje się tylko jeden rodzaj zupy, choć górale zjadają ich aż dwie: barszcz i zupę grzybową Ciekawym wariantem obu tych zup jest pomorski barszcz z grzybowym makaronem. Dawniej popularne były także zupy mniej wytrawne – z suszonych owoców lub śląska Moczka gotowana ze specjalnego rodzaju piernika, migdałów, rodzynek i suszonych owoców: moreli, gruszek, fig, śliwek i orzechów laskowych. Wszystkie te produkty były moczone w ciemnym piwie, w wywarze warzywnym lub rybnym.

Tradycje bożonarodzeniowe w kuchni

Tutaj wachlarz dań jest bardzo szeroki, gdyż Polska jest bardzo zróżnicowana pod względem regionalnym, a co za tym idzie w każdej jej części są inne tradycje, zwyczaje i także potrawy. Do najpopularniejszych potraw wigilijnych możemy zaliczyć pierogi z kapustą i grzybami, pierogi ruskie, kapustę z grochem, bigos postny, kulebiak z farszem rybnym lub warzywnym. Dominują potrawy z kaszy i fasoli, które w towarzystwie grzybów, różnorodnych sosów uzupełniają dania główne. Dużo miejsca w menu zajmują różnego rodzaju ryby. Oprócz tradycyjnego karpia – smażonego, pieczonego, w galarecie, podaje się także flądrę, pstrąga, szczupaka i śledzie w różnej postaci. Panie domu prześcigają się w przeróżnych przepisach, aby każda ryba smakowała wybornie, ale jednak zachowywała tradycyjne smaki domu, który każdy pamięta ze swojego dzieciństwa. Najczęściej podaje się karpia po żydowsku, rybę po grecku, śledzie marynowane z różnymi przyprawami. Dodatkiem jest zazwyczaj chleb, ale w niektórych domach do dań wigilijnych podaje się chałkę.

Dania na słodko

Do najbardziej znanych należą oczywiście kluski z makiem, które dawniej robione były ręcznie z ciasta makaronowego, które następnie krojono i nadawano kształt kwadratowych kluseczek. Do tego dodawany był mak, miód, orzechy i całość stanowiła ciekawą kompozycję. Drugą najpopularniejszą słodką potrawę wigilijną stanowi kutia, czyli odpowiednio przygotowane ziarna pszenicy w towarzystwie maku, miodu, różnorodnych orzechów i bakalii, o zapachu kandyzowanej skórki pomarańczowej. W niektórych domach podawane są także drożdżowe racuchy z patelni posypywane cukrem pudrem, na Śląsku natomiast znane są makówki, czyli połączenie namoczonych bułeczek z masą makową. Obowiązkowym dodatkiem jednocześnie stanowiącym potrawę jest kompot z suszonych owoców o smaku i zapachu wędzonych śliwek. Ma on tyle samo wielbicieli, co przeciwników, ale przyrządzany bez cukru stanowi też doskonałe lekarstwo na zbyt dużą ilość jedzenia i jest zachwalany przez dietetyków jako podsumowanie sutej kolacji obfitującej w tłuste i ciężkostrawne dania. Ciasta. Przed wspólnym śpiewaniem kolęd i rozpakowaniem prezentów podawany jest deser. Tradycyjnie na Wigilię przygotowywany jest makowiec, a także keks, czyli inaczej cwibak lub chleb wigilijny. Dominują wszelkie placki i ciasta, których główny składnik stanowią bakalie. Warto wspomnieć o takich deserach jak: orzechowiec, aromatyczny piernik, strucla z makiem, sernik z rodzynkami i skórką pomarańczową. W wielu domach tradycją jest tez wspólne wypiekanie ciasteczek o rozmaitych kształtach, które wykrawają najmłodsi domownicy. Można je przygotować też pod kątem pachnącej dekoracji na choinkę.

Podsumowując

W dzisiejszych czasach choć dla większości Polaków ważny jest tradycyjny, domowy smak potraw, równie ważny jest czas spędzony w rodzinnym gronie, niekoniecznie przepełniony staniem w kuchni i gorączką przedświątecznych zakupów. Dlatego coraz częściej korzystają oni z możliwości zamówienia dań i potraw wigilijnych w sprawdzonych restauracjach lub w firmach, które zajmują się przygotowywaniem cateringu świątecznego, a także obsługą imprez. Najważniejsze stają się chwile, w których mamy czas dla swoich najbliższych, znajomych i możemy po prostu cieszyć się wspólnym przeżywaniem Świąt.

Agnieszka Klimas